Sekcja Rehabilitacji Kardiologicznej i Fizjologii Wysiłku Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego

RK w czasie pandemii COVID-19 - część 2 - stan prawny

19.09.2020

II. Stan prawny dotyczący realizacji procedur rehabilitacji kardiologicznej w Polsce w czasie pandemii SARS CoV-2 – wybrane akty prawne, zalecenia, rekomendacje.

W miarę rozwoju sytuacji epidemiologicznej związanej z COVID-19 ewoluowały akty prawne regulujące warunki realizacji świadczeń w zakresie rehabilitacji kardiologicznej. Zmieniały się także interpretacje przepisów dokonywane przez centralę i poszczególne oddziały Narodowego Funduszu Zdrowia.  Stanowisko w tej sprawie zajął również Konsultant Krajowy w dziedzinie Rehabilitacji Medycznej.

Poniżej przedstawiono wybrane dokumenty w kolejności chronologicznej. Warto przypomnieć, że pierwszy przypadek COVID-19 został potwierdzony w Polsce 4 marca 2020 r.

2.1. 15.03.2020 – komunikat NFZ dla świadczeniodawców w sprawie zasad udzielania świadczeń opieki zdrowotnej w związku z zapobieganiem przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19:

„……W celu minimalizacji ryzyka transmisji infekcji COVID-19, Centrala NFZ zaleca ograniczenie do niezbędnego minimum lub czasowe zawieszenie udzielania świadczeń wykonywanych planowo lub zgodnie z przyjętym planem postępowania leczniczego. Dotyczy to przede wszystkim planowanych pobytów w szpitalach w celu: przeprowadzenia diagnostyki oraz zabiegów diagnostycznych, leczniczych i operacyjnych, prowadzenia rehabilitacji leczniczej, świadczeń z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień, stomatologii, ambulatoryjnej opieki specjalistycznej…….”

https://www.nfz.gov.pl/aktualnosci/aktualnosci-centrali/komunikat-dla-swiadczeniodawcow-w-sprawie-zasad-udzielania-swiadczen-opieki-zdrowotnej,7646.html

2.2. 17.03.2020 – stanowisko Konsultanta Krajowego w dziedzinie rehabilitacji medycznej Pana Prof. UM dr hab. n. med. Piotra Majchera rozesłane pocztą elektroniczną do oddziałów regionalnych Polskiego Towarzystwa Rehabilitacji i lekarzy specjalistów rehabilitacji medycznej.

„… Na Oddziały Rehabilitacji stacjonarnej możemy obecnie przyjmować jedynie pacjentów z innych oddziałów tego samego szpitala, np. z ortopedii czy neurologii lub kardiologii…”.

W kolejnych dniach Konsultant Krajowy w dziedzinie rehabilitacji medycznej, udostępnił swoją korespondencję z Z-cą Dyrektora Departamentu Świadczeń Opieki Zdrowotnej NFZ dotyczącą realizacji świadczeń z zakresu rehabilitacji stacjonarnej:  „ …realizacja świadczeń rehabilitacji leczniczej w warunkach stacjonarnych powinna odbywać się na dotychczasowych zasadach”  z uwzględnieniem m.in. „ ryzyka, że pacjent może być zakażony COVID -19 , ocenianego na podstawie aktualnych zaleceń GIS…”

2.3. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 31 marca 2020 (Dz.U. Poz. 566) w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii. Treści dotyczące świadczeń zdrowotnych, w tym rehabilitacji zawarte są w paragrafie 10:

§ 10. W okresie, o którym mowa w § 2 ust. 1, ustanawia się czasowe ograniczenie wykonywania działalności leczniczej polegające na zaprzestaniu:

1) udzielania świadczeń w zakresie lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1056, z 2019 r. poz. 1815 oraz z 2020 r. poz. 284);

2) udzielania świadczeń opieki zdrowotnej z zakresu rehabilitacji leczniczej, z wyjątkiem przypadków, w których zaprzestanie rehabilitacji grozi poważnym pogorszeniem stanu zdrowia pacjenta, oraz z wyjątkiem:

a) świadczeń udzielanych za pośrednictwem systemów teleinformatycznych lub systemów łączności, w tym obejmujących kardiologiczną telerehabilitację hybrydową,

b) świadczeń stacjonarnych w rozumieniu przepisów wydanych na podstawie art. 31d ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1373, z późn. zm.3) ), udzielanych pacjentom w ramach ciągłości i kontynuacji leczenia, przeniesionych bezpośrednio z ośrodka leczenia ostrej fazy choroby, w rozumieniu tych przepisów;”.

​​​​​​​​​​​​​​2.4. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 15 kwietnia 2020 (Dz.U. Poz. 696) zmieniające rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej:

§ 2

1. Na wniosek świadczeniodawcy w okresie, o którym mowa w art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, 567 i 568), należność dla danego zakresu świadczeń, o której mowa w § 18 ust. 1 załącznika do rozporządzenia zmienianego w § 1, może być ustalona jako iloczyn odwrotności liczby okresów sprawozdawczych w okresie rozliczeniowym i kwoty zobowiązania dla danego zakresu świadczeń.

2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do należności za świadczenia, których świadczeniodawca zaprzestał udzielać, chyba że zaprzestanie ich udzielania wynika z decyzji organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej lub wprowadzenia ograniczenia prowadzenia działalności leczniczej w związku ze stanem zagrożenia epidemicznego albo stanem epidemii.

Paragraf 2 pkt. 1 i 2 Rozporządzenia dotyczy zasad finansowania świadczeń w okresie pandemii. W pkt.1 powtórzona została, zapowiadana wcześniej reguła wypłacania świadczeniodawcy wartości 1/12 rocznego ryczałtu miesięcznie, niezależnie od stopnia realizacji kontraktu w danym miesiącu.  Ostateczne rozliczenie kontraktu na koniec okresu na jaki zawarto umowę.  Natomiast pkt. 2 poleca się uwadze dyrekcji tych placówek medycznych, które z własnej inicjatywy zawiesiły czasowo działalność.  Za ten okres NFZ nie wypłaci przypadającego ułamka kontraktu. Wynagrodzenie przysługuje tylko wówczas jeśli zaprzestanie udzielania świadczeń wynika z decyzji organów inspekcji sanitarnej lub innych przepisów wprowadzonych w związku z pandemią (jak np. rehabilitacja kardiologiczna w warunkach oddziału dziennego).

Podsumowanie stanu prawnego świadczeń w zakresie RK w Polsce w czasie pandemii wirusa SARS-CoV-2:  

Zawieszone jest udzielanie świadczeń RK w ramach oddziału dziennego, natomiast może odbywać się udzielanie świadczeń w oddziałach stacjonarnych oraz w formie telerehabilitacji.  W obydwu przypadkach istnieje możliwość odstępstw od tej reguły.

Należy spodziewać się kolejnych regulacji, które mogą zmieniać warunki realizacji świadczeń, w tym rehabilitacji kardiologicznej. Sytuacja epidemiologiczna, gospodarcza, presja społeczna, będą znaczącymi katalizatorami stanowionych uregulowań prawnych.